Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos nasıl içilir benzeri tüple korunan bir kutu ile sivri uçlu tekli puro benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır ve bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu o anda kaydetmek iyi olur, zira bellek çabucak silikleşir. Aynı çubuğu iki kez koklamak yanılmayı önler zira gürültülü yerlerde ince kokular kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi değildir; yalnızca şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak ve ölçütleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Ölçüt netleşince her çubuk aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz üstelik erken davranıp hüküm vermek kolay yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla hafif ve temiz başlar tabii ki bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü asıl tat genellikle burada saklıdır. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ama notalar koyulaşır ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür gerçekten bu sebeple yavaş ilerlemek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden sertçe notalar öne çıkabilir nitekim ısınan tütün kendi karakterini yalnızca orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha tutarlı değerlendirme sağlar. Bölümlerin sınırı genellikle net olmaz, o nedenle kabaca üçe ayırmak işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Çok sık çekmek sıcaklığı yükseltir ve aromayı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur hâle getirir mutlaka sabit ışık ve sessiz bir ortam seçilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu da tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. 1 belli belirsiz notayı, beş de damakta baskın duran güçlü notayı anlatır böylece odak dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas neye benzer gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda kalır ve sonradan okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Puanı vermeden önce birkaç nefes almak şarttır diğer taraftan ondalık puanlar yazmak fazladan bir karmaşa yaratır. Skalayı her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası genellikle kullanılan değerdir, zira dengeli aromalar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın sıcaklığını ve aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu yüzden yanış hattının düzgün gitmesini de izlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar erken belirir nitekim dar çaplılarda ısı artışı belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales aroma profili gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz ısınma temposu de tadı hemen etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde duman daha yavaş akar ve notalar daha geç açılır ve bu hız aromanın algılanma süresini kısaltır. Baldan yana yumuşak puro gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu dengesizse not bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı kılar fakat gücünü azaltmaz tersine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı günde tadarken önce inceyi sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece yoğun aroma hafif olanın tadını bastırmaz. Aradaki bekleme zamanı en az yarım saat tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan gelir: damaktaki his ile burun boşluğunun yakaladığı aroma hâlbuki bu iki kanal birbirini tamamlar fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı yazmak gerekir bu fark ilk bakışta küçük gelse de yorumları epey değiştirir. Nefesi ağızdan verirken burun yoluyla yavaşça çıkarmak retrohale yöntemidir örneğin ılık bir soluk aromayı daha geniş açar. Robusto formunda puro gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports neye benzer gibi ince bir çubuk de kuru tonu daha hızlı bırakır sert bir nefes de ince notaları siler. Güç damakta zayıf fakat burunda yüksek çıkabilir aynı şekilde ağır bir yemekten hemen sonra algı azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan kişiler açısından ilk adımda koku yoluyla algılanan ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla dil tarafı de detay vermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak doyduğunda yoğunluk olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün arasında deneme yapacaksanız bu önlem daha da önem kazanır. Bu yüzden her denemeden önce oda sıcaklığında bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills neye benzer benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir zira doymuş bir damak en güçlü notayı dahi soluk gösterir. Şekersiz kahve kakao tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları bastırır üstelik buzlu sıvılar dili uyuşturur hem de tat hissini düşürür. Puritos serisi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha net görünür o nedenle temizlik aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı korur gerçekten yoğun şekerli sıvıdan sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Su ve kahve dışında sade çay de düşünülebilir; asıl mesele seçimin sade olmasıdır. Ağız tazelendikten ardından iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla eksik kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo formatında yanış kısa sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha dar bir aralıkta yaşanır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ve son çekişler arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı izlenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo gibi mini ölçü de kakao notasını çabucak gösterip biter zira geçiş uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek denemeden daha sağlam sonuç sunar bu sebeple sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil hemen bitince yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek iyidir. Ölçü küçüldükçe aroma ayrıntısı azalır, fakat güç algısı korunabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını puro kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı sayfa açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım yoğunluk konusunda güvenilir bir yargı vermez demek ki her tadım önceki denemenin üzerine inşa edilir. Ruh hali, ortam ile zaman izlenimi etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden basit bir not defteri açmak işe yarar yoksa aynı aromalar defalarca baştan keşfedilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir notası değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa dönüp göz atmak gelişimi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu durum boşa emeğe yol açar. Tarih, puro adı ve not deftere yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Puanlar birbirinden iki basamaktan çok sapma çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Defterde kısa ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre belirgin sedir kokusu gibi bir kayıt tatmin edici sayılır. İleride bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; aroma gücü de tatların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme göstermek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve notasını belirgin taşıyabilir mesela ağır bir içim zayıf bir tatla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir tonunu yüksek tutar kaldı ki dolgun bir duman notasız da kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro güçlü aroma verebilir tersi hâl de mümkündür. Farkı görmek için iki puan tutmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakıp yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün arasında yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir iştir. Bu becerinin gelişmesi sabır ile düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda tütün hızlı yanar ve baharatlı notalar abartılır bu nedenle ortam koşullarını da kayda geçirmek akıllıca olur. Çok nemli havada de çekiş ağırlaşır ve aroma silikleşir ısı de tütünün yanma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. San cristobal la prado puro gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak gerekir yoksa farklı günlerde çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür tadım anı planlarken bu etkeni unutmayın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm de koku duyusunu bozar oysa gerçek neden çoğu zaman odadaki nem veya koku çıkar. Tadımı hep benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yoldur. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin tadı yanlış algılanabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar fazla güçlüyse kül yapısı bozulur.